Voorwaarden 10 jarige aansprakelijkheid aannemer of architect
30 oktober 2021
De tienjarige aansprakelijkheid voor aannemers en architecten op basis van artikel 1972 en 2270 (oud) BW houdt in dat zij gedurende tien jaar aansprakelijk zijn voor gebreken die de stabiliteit of stevigheid van het gebouw of van een essentieel onderdeel ervan in het gevaar brengen of op termijn in gevaar kunnen brengen.
De vraag is in hoeverre deze wettelijke bepaling door aannemers en architecten in contracten met bouwheren, al dan niet consumenten, contractueel kunnen worden beperkt.
De tienjarige aansprakelijkheid voor architecten en aannemers
De tienjarige aansprakelijkheid roept veel vragen op bij bouwheren, aannemers en architecten. Zoals hierboven reeds vermeld, zijn aannemers en architecten gedurende tien jaar aansprakelijk voor gebreken die stabiliteit en stevigheid van het gebouw aantasten.
Iedereen heeft echter een verschillende rol in de uitvoering van een project. Hierdoor verschillen de aansprakelijkheden naargelang de ernst van de fout die werd begaan en de partij die deze beging.
De architect - De architect draagt de aansprakelijkheid voor gebreken die het gevolg zijn van ontwerpfouten of uitvoeringsfouten van de aannemer die de architect had moeten erkennen.
De aannemer - De aannemer draagt de aansprakelijkheid voor gebreken die ontstaan zijn tijdens de uitvoering van het bouwproject. Daarnaast is hij aansprakelijk voor manifeste ontwerpfouten van de architect die de aannemer niet heeft gemeld tijdens de uitvoering. Manifeste ontwerpfouten zijn fouten die elke voorzichtige aannemer redelijkerwijs kan vaststellen.
De aansprakelijkheid van tien jaar voor aannemers en architectenbureau in de praktijk
In een notariële basisakte werd door de grondeigenaar en bouwpromotor onder andere het volgende opgenomen:
“Voor zover als nodig, wordt uitdrukkelijk verduidelijkt dat bovenvermelde tienjarige aansprakelijkheid enkel voortvloeit uit mogelijke structurele gebreken aan de ruwbouw en het beton – en metselwerk.”
Voor de hieronder vermelde onderdelen van de bouwwerken, gelden de volgende aansprakelijkheidstermijnen (welke een aanvang nemen ter gelegenheid van de voorlopige oplevering), welke uitdrukkelijk door de koper worden aanvaard :
- Dakverdichting aflopen en riolering : één jaar;
- Verwarmings – en sanitaire installatie : één jaar;
- Liften en elektrische installatie : één jaar;
- Binnen en buitenschrijnwerk : één jaar;
- Voegwerken : één jaar;
- Glaswerken, vasttapijt, vloeren, muurtegels en plafonneringswerken : nihil;
- Voegen, zetten en barsten : nihil;
- Andere ambachten : zes maand.
De tienjarige waarborg wordt beperkt tot de vervanging of herstelling van de beschadigde werken of stukken, met uitsluiting van welke vergoeding ook.
Na de voorlopige oplevering verleent de promotor geen verdere waarborg voor gebreken welke niet vallen onder voormelde artikel 1792 en 2270 van het Burgerlijk Wetboek.
De kopers stelden de legitimiteit van voormelde clausules in vraag voor de rechtbank.
De uitspraak van de rechtbank
De bouwpromotor moet vrijwaren voor verborgen gebreken
Een bouwpromotor is als verkoper in principe onderworpen aan de gemeenrechtelijke aansprakelijkheidsregels van de koopovereenkomst. Deze regels bepalen dat hij de kopers moet vrijwaren voor de verborgen gebreken waardoor het verkochte bouwwerken is aangetast.
Ook de regels van de tienjarige aansprakelijkheid zijn van toepassing op alle overeenkomsten die aan de Woningbouwwet (de Wet Breyne) onderworpen zijn.
De aannemer heeft een resultaatsverbintenis
Op de bouwpromotor-verkoper rust bovendien een resultaatsverbintenis waardoor hij contractueel aansprakelijk is voor alle gebreken en tekortkomingen, zodra zij betrekking hebben op werken die niet uitdrukkelijk door de promotieovereenkomst zijn uitgesloten, ongeacht of ze al dan niet door de bouwpromotor zelf werden uitgevoerd.
Met voormelde aansprakelijkheidsbeperkingen wordt afbreuk gedaan aan de draagwijdte van de tienjarige aansprakelijkheid, welke van openbare orde is en contractueel niet kan worden ingeperkt.
De aangehaalde aansprakelijkheidsbeperkingen strekken er bovendien toe de wettelijke waarborg voor verborgen gebreken te verminderen (artikelen 1641 tot 1649 van het (oud) burgerlijk wetboek), hetgeen onrechtmatig en verboden is krachtens artikel VI.83,14° Wetboek Economisch Recht.
De bouwpromotor blijft aansprakelijk
Vermelde clausules trachten de bouwpromotor ook te ontslaan van zijn aansprakelijkheid voor het niet-uitvoeren van een verbintenis die een van haar voornaamste prestaties van de overeenkomst vormt, wat onrechtmatig is krachtens artikel VI.83,13° WER. De resultaatsverbintenis van de bouwpromotor behoort immers tot de essentie zelf van de promotieovereenkomst.
Resultaat van de zaak rond tienjarige aansprakelijkheid
De opgesomde verboden en onrechtmatige bedingen die ertoe strekken de aansprakelijkheid van de bouwpromotor te beperken, werden ten aanzien van de privatieve eigenaars/kopers dan ook nietig verklaard.
Moraal van het verhaal: lees en begrijp het contract met de bouwpromotor
Lees de overeenkomst met een bouwpromotor steeds goed na of laat het contract nalezen door een gespecialiseerd advocaat. Bouwpromotoren zijn immers niet bij machte om de wettelijk bepaalde en gegarandeerde aansprakelijkheidsregelen in te perken. De tienjarige aansprakelijkheid voor stabiliteitsbedreigende gebreken is van openbare orde en daarvan kan contractueel niet worden afgeweken.
Vaak gestelde vragen over de tienjarige aansprakelijkheid
Kan een aannemer zich verzekeren tegen tienjarige aansprakelijkheid
- De aannemer moet zich verzekeren tegen deze aansprakelijkheid. De aannemer is
- verplicht om een verzekering tienjarige burgerlijke aansprakelijkheid af te sluiten voor:
- Werven waarbij er verplicht een architect moet tussenkomen
- Een werf waar na 1 juli 2018 een bouwvergunning werd toegestaan
- Bij de renovatie of de bouw van een gebouw dat als woning zal dienen
- Werven die een woning als bestemming hebben en gelegen zijn
Hoe weet je of een architect of aannemer een verzekering voor tienjarige aansprakelijkheid heeft?
Om te achterhalen of de bouwactoren op de werf verzekerd zijn voor 10-jarige aansprakelijkheid, moet je nagaan of volgende elementen aanwezig zijn in het bouwcontract.
De naam en het ondernemingsnummer van de verzekeraar
Het nummer van het verzekeringscontract van de bouwactor
Daarnaast moeten de aannemer en de architect je ook hun attest tonen dat bewijst dat zij de wettelijk verplichte tienjarige burgerlijke aansprakelijkheidsverzekering hebben afgesloten.
Geldt de tienjarige aansprakelijkheid ook voor lichte gebreken?
Nee, deze aansprakelijkheid geldt enkel voor ernstige gebreken die de stabiliteit of de stevigheid van het gebouw aantasten.
Dit wil echter niet zeggen dat je je architect of aannemer niet kunt aanspreken voor lichte (verborgen) gebreken en fouten. Of de rechtbank je in deze claim zal volgen verschilt van zaak tot zaak, naargelang de bijzondere omstandigheden. Wil je weten of je een bouwactor kunt aanspreken voor een gebrek of schade? Dan kunt u via deze link met mij contact opnemen.
17 december 2025
5 Momenten waarop je blij bent dat je een advocaat bouwrecht hebt
Bouwen of verbouwen is vaak een ingrijpend project: juridisch, financieel én praktisch. In de meeste gevallen verloopt alles naar wens, maar soms loopt het anders dan gepland. Dan ben je blij dat je een advocaat bouwrecht aan je zijde hebt.
26 november 2025
Verborgen gebreken bij zelfbouwers: mijn rol als advocaat bouwrecht
Wie een woning koopt, hoopt uiteraard dat deze vrij is van ernstige gebreken. Toch duiken verborgen gebreken regelmatig op, zeker in dossiers binnen het bouwrecht. Als advocaat bouwrecht merk ik dat discussies over de aansprakelijkheid van particuliere verkopers — en meer specifiek de zogenaamde zelfbouwers — vaak terugkeren.
22 oktober 2025
Schijnzelfstandigheid: zo beschermt een advocaat je rechten
Als zelfstandige wil je vrijheid en duidelijkheid. Maar wat als de grenzen tussen zelfstandigheid en werknemer niet helemaal duidelijk zijn? Schijnzelfstandigheid kan onverwacht voor onzekerheid zorgen, zowel voor jou als voor je opdrachtgever. Ontdek waar je op moet letten en hoe je je rechten en verplichtingen kunt beschermen.
23 september 2025
Wanneer heb je een advocaat verkeersrecht nodig? De ultieme gids
Een boete in de brievenbus, een ongeval, of zelfs een rijverbod? Verkeerszaken kunnen je leven plotseling op zijn kop zetten. Wanneer kun je het zelf oplossen en wanneer is juridische bijstand onmisbaar? Als advocaat verkeersrecht kan ik het verschil maken.
23 september 2025
Advocaat huurrecht: Wat kan ik voor u doen?
Een huurcontract zorgt voor duidelijke afspraken: de huurder betaalt de huur en de verhuurder stelt de woning of het pand in een goede staat ter beschikking. In principe is dit heel transparant en eenvoudig, maar toch kunnen er onderweg huurgeschillen ontstaan. Zo kan er discussie ontstaan over betalingen, herstellingen of de beëindiging van de overeenkomst. In die gevallen kan een advocaat huurrecht het verschil maken.
19 augustus 2025
ENAC in het bouwrecht: wanneer mag je betaling of werken opschorten?
In de bouwsector loopt niet altijd alles volgens plan. Wat als de aannemer zijn afspraken niet nakomt? Of als de bouwheer weigert te betalen? In zulke gevallen kan de ENAC – de exceptio non adempleti contractus of in het Nederlands, de exceptie van niet-uitvoering – een krachtig juridisch hulpmiddel zijn.
29 april 2025
Blik achter de schermen: onze rol als curator bij een faillissement
Wanneer een onderneming failliet gaat, komt er veel op alle betrokken partijen af. Schuldeisers stellen zich vragen over openstaande facturen, werknemers verliezen hun baan en de zaakvoerder ziet zijn onderneming ten einde komen. In die situatie wordt een curator aangesteld.
29 april 2025
Huurgeschillen oplossen? Zo helpt een advocaat huurrecht u verder
Conflicten over huur zijn zelden zwart-wit. Misschien heeft uw huurder al maanden niet betaald. Of misschien bent u huurder en weigert de eigenaar dringend noodzakelijke herstellingen uit te voeren. Ook discussies over schade aan het pand, de huurwaarborg of een ongeldige opzeg komen vaker voor dan u denkt. In al die gevallen is het verstandig om een advocaat huurrecht in te schakelen.
25 maart 2025
De wederkerigheid in aannemingsovereenkomsten: een of-of-verhaal
In een recent arrest van 8 november 2024 verduidelijkte het Hof van Cassatie de wederkerigheid in aannemingsovereenkomsten.
3 maart 2025
Insolventierecht: wat is het en hoe kan ons kantoor u helpen?
Het insolventierecht is een juridische tak die verband houdt met situaties waarin personen of bedrijven hun schulden niet meer kunnen betalen. Denk aan ondernemingen die failliet gaan of particulieren die zwaar in de financiële problemen raken.
14 februari 2025
Mogelijkheid tot herstel als toepassingscriterium voor vetusteitsaftrek
Een beknopte toelichting rond de interpretatie van art. 6.38 BW.
11 december 2024
Nieuwe regels rond buitencontractuele aansprakelijkheid vanaf 1 januari 2025
Vanaf 1 januari 2025 treden de nieuwe regels omtrent buitencontractuele aansprakelijkheid, zoals bepaald in Boek 6 van het nieuwe Burgerlijk Wetboek, in werking. Deze regels zijn van toepassing op alle feiten die plaatsvinden vanaf die datum, zelfs wanneer het betrokken contract vóór die tijd werd afgesloten.
19 november 2024
Bewindvoering aanvragen? Reken op onze empathische aanpak
Wanneer iemand niet meer in staat is om zijn of haar eigen vermogen te beheren, biedt bewindvoering een juridische oplossing. In dit artikel leggen we uit wat bewindvoering aanvragen precies inhoudt en hoe ons advocatenkantoor u hierbij kan ondersteunen.
2 september 2024
Wat is de procedure bij schade aan een huurwoning?
Schade aan een huurwoning kan verschillende vormen aannemen, zoals waterschade, stormschade of schade door nalatigheid en/of gebrekkig onderhoud. Zowel huurders als verhuurders hebben specifieke rechten en plichten wanneer het aankomt op het herstellen en betalen van deze schade. Als specialist in vastgoedrecht leggen we hieronder de procedure uit bij schade aan een huurwoning.
25 juli 2024
Wat moet ik ondernemen bij een faillissement van mijn aannemer?
Wanneer u geconfronteerd wordt met een faillissement van uw aannemer, dan is het belangrijk om meteen de juiste stappen te ondernemen. Vanuit mijn expertise als advocaat bouwrecht en curator geef ik u graag enkele tips.
29 november 2023
Bevrijding van de kosteloze borgsteller
Bevrijding van de kosteloze borgsteller geldt ook voor de zekerheidsstellende medeschuldenaar
22 augustus 2023
De invordering van schulden lastens de consument aan banden gelegd: een verwittigd ondernemer is er twee waard
Als aandachtig en zorgvuldig ondernemer zal u misschien al iets hebben horen waaien: de wetgever heeft een nieuwe wet ingevoerd inzake de invordering van schulden ten aanzien van consumenten. U hoeft zich niet nodeloos zorgen te maken, maar kordate actie is wel aangewezen. Met enkele kleine ingrepen bent u volledig mee.
18 januari 2023
ENAC en de buitengerechtelijke vervanging toegepast
In het bouw-en aannemingsrecht wordt men regelmatig geconfronteerd met bouwtechnische gebreken door aannemers en onderaannemers. Er bestaan verschillende tijdelijke en definitieve sancties om daaraan tegemoet te gekomen. ENAC (exceptio non adempleti contractus) en de buitengerechtelijke vervanging zijn er twee van. In een casus waarin ik optrad voor een failliete onderaannemer paste de rechtbank dit feilloos toe.
30 november 2022
Het eigendomsvoorbehoud van naderbij bekeken
In het bouw- en aannemingsrecht krijgen aannemers en leveranciers van bouwmaterialen niet zelden te maken met onbetaalde facturen. Uiteraard kunnen deze facturen worden ingevorderd, maar een ander, veel gebruikt, instrument is het eigendomsvoorbehoud. In deze blog komt u meer te weten over de voorwaarden en de gevolgen van het eigendomsvoorbehoud.
3 oktober 2022
Stallingskosten en het retentierecht : wat een garagist lijden kan.
Tussen garagisten en cliënten kan er dikwijls onenigheid bestaan over stallingskosten die worden aangerekend door de garagist. Daaropvolgend kan er discussie bestaan over de vraag of de garagist dan de voertuigen mag bijhouden tot de factuur betreffende de stallingskosten is voldaan.
31 augustus 2022
De onredelijke opzeggingstermijn in contracten van onbepaalde duur
Heden ten dage is het ontzettend belangrijk om online te worden gevonden door het grote publiek. Essentieel daarvoor is een goed werkende website en facebookpagina die effectief is op vlak van leadgeneratie.
7 juli 2022
Beperkte administratieve onderbreking in verblijftitels geen beletsel voor nationaliteitsaanvraag
Indien u aan bepaalde voorwaarden voldoet, kan u als vreemdeling de Belgische Nationaliteit aanvragen bij de gemeentelijke of stadsdiensten van uw woonplaats. De gemeente/stad gaat na of de aanvraag volledig is en stuurt deze voor advies door naar het bevoegde Openbaar Ministerie.
6 juni 2022
Stijgende prijzen bouwmaterialen: wat is er (juridisch) aan te doen?
Dat een Belg een baksteen in de maag heeft wordt veel gezegd. Het zal niemand zijn ontgaan dat deze baksteen vandaag veel duurder is dan pakweg twee jaar geleden. Diverse crisissen, te beginnen met de coronacrisis(sen), gevolgd door een energiecrisis en laatst de oorlog in Oekraïne liggen aan de oorzaak van de steeds duurder (en schaarser) wordende bouwmaterialen.
23 mei 2022
De niet-conforme levering bij koop : de ene haard is de andere niet.
Een verkoper moet de zaak leveren die werd besteld door de koper. Indien dat niet het geval is, heeft de koper de mogelijkheid om de overeenkomst te ontbinden.
15 april 2022
Wat is een ingebrekestelling en hoe verstuur je ze?
Als een contractspartij een wanprestatie levert, zoals het niet uitvoeren van de werken, dan moet je een ingebrekestelling versturen alvorens je die wanprestatie kan sanctioneren. Maar wat is een ingebrekestelling precies en hoe verstuur je ze?
8 maart 2022
Hoe een factuur protesteren?
Als je niet akkoord bent met een factuur of de daarin vervatte werken of goederen dan moet je de factuur protesteren. Maar hoe doe je dit juist? In deze blog geef ik enkele tips hoe je correct een factuur moet betwisten.
22 januari 2022
De verborgen gebreken revisited
In één van mijn vorige blogberichten ging ik dieper in op de korte termijn bij verborgen gebreken waarbij een arrest van het Hof van Beroep te Antwerpen werd besproken.
4 januari 2022
De rechtstreekse vordering van de onderaannemer - Vuistregels
Een vaak gestelde vraag in het bouwrecht is: heeft een niet betaalde onderaannemer het recht om rechtstreekse betaling van zijn facturen van de bouwheer te eisen?
6 december 2021
Een verwittigd deur aan deur verkoper is er twee waard
Een klant van mij, een vennootschap, werd geconfronteerd met een deur aan deur verkoper die wasproduct in grote hoeveelheden aanbood.
18 november 2021
Hoe kort is de korte termijn bij verborgen gebreken?
Een verkoper moet zijn koper vrijwaren tegen verborgen gebreken (art. 1641 (oud) BW)).
16 oktober 2021
Eerste hulp bij geschillen met aannemers.
Het gezegde luidt dat Belgen een baksteen in hun maag hebben. Éénieder onder ons heeft ooit gebouwd of verbouwd en kreeg dus wellicht al méér dan één keer te maken met aannemers. Veel aannemers leveren uitstekend werk, maar alles loopt niet altijd perfect. Een geschil met je aannemer is dus soms onvermijdbaar.
5 oktober 2021
Schijnzelfstandigheid als zelfstandige onderaannemer?
U kent ze wel. De techniekers van Proximus of Telenet die bij u langskomen om een probleem met uw TV of internet te herstellen. Op hun werkkledij, materiaal en auto staat een logo van het bedrijf, maar in theorie betreffen dit allemaal zelfstandige onderaannemers met een eigen ondernemingsnummer die maandelijks moeten factureren. Zijn dit dan geen schijnzelfstandigen rijst quasi automatisch de vraag.
28 september 2021
Gezinshereniging met broer, zus of ouders
De gezinshereniging met een derdelander die de broer, zus of ouder is van een Belg of unieburger die in België verblijft, is onderworpen aan strikte voorwaarden. Als niet voldaan wordt aan deze voorwaarden, wordt de aanvraag gezinshereniging geweigerd.
17 augustus 2021
Aansprakelijkheid voor schade door omvallen van gehuurde torenkraan
Een bouwpromotor huurt tijdens een project een torenkraan en stelt deze ter beschikking van haar onderaannemer(s). Tijdens de bouwactiviteiten valt de torenkraan plots om. Er is gelukkig enkel materiële schade. De torenkraan werd totaal verlies verklaard. De eigenaar/verhuurder vordert de verzekeringsvrijstelling ten bedrage van € 25.000,00 terug van de huurder. De huurder betwist aansprakelijk te zijn voor het omvallen van de torenkraan. In ieder geval is de onderaannemer die aan het werk was op het moment van het omvallen van de kraan verantwoordelijk voor de gevorderde schade..
13 juli 2021
Kan schade aan uw vakantiewoning worden vastgesteld door camera's?
Recent kreeg ik de vraag van een eigenaar van een vakantiewoning in hoeverre de reeds aanwezige camera’s kunnen worden gebruikt om te bewijzen dat huurders schade hebben toegebracht aan de woning. Dit is mogelijk voor zover aan een aantal voorwaarden is voldaan.
19 april 2021
Uithuiszetting huurder: termijn kan uitzonderlijk ook minder dan één maand zijn
In normale omstandigheden kan een huurder pas uitgedreven worden één maand na de betekening van het vonnis. Artikel 48 van het nieuwe woninghuurdecreet voorziet echter de mogelijkheid om huurders uit te drijven binnen een termijn korter dan één maand. Lees hier meer over deze - weliswaar uitzonderlijke - verkorte termijn voor de uithuiszetting van een huurder.
24 maart 2021
Het kantoor verhuist!
Een kleine 10 jaar na mijn eerste stappen in de advocatuur kan ik met trots aankondigen dat ik jullie binnenkort juridisch met raad en daad zal kunnen bijstaan vanuit een gloednieuwe bedrijfsunit op de Nelca Zuid site te Lendelede.
10 februari 2021
Casus: sterkmaking als zekerheid?
In een huurzaak werd de sterkmaker hoofdelijk mee veroordeeld tot betaling van de huurachterstallen. Daarmee bevestigt de lagere rechtspraak de cassatierechtspraak inzake de geëvolueerde rol van een sterkmaker. Dit is van belang voor verhuurders die op die manier een extra zekerheid kunnen inschakelen ter betaling van de huur.
17 januari 2021
Geschil tussen curator en opdrachtgever makelaar
In één van mijn eerste eigen faillissementen werd ik aangesteld als curator van een exclusief vastgoedkantoor. Één van de redenen van het faillissement was een niet-betaalde factuur van méér dan € 30.000. Een eigenaar van een pand had betreffende vastgoedmakelaar opdracht gegeven een pand te verhuren. Indien de huurder nadien het pand ook zou aankopen, zou een aanvullende commissie verschuldigd zijn.
17 november 2020
Geschil tussen curator en zaakvoerder van gefailleerde
Indien een onderneming (of ondernemer) failliet wordt verklaard, wordt een curator aangesteld. Het is de taak van een curator om alle activa te realiseren en de opbrengst daarvan te verdelen over de schuldeisers. Één van de voornaamste activa zijn voertuigen. Tussen mezelf als curator en de zaakvoerder van een gefailleerde was een discussie ontstaan omdat de zaakvoerder van d gefailleerde een voertuig dat behoorde tot de failliete massa niet wou afgeven.
14 oktober 2020
Geschil tussen Belgische takeldienst en Europees transportbedrijf
In een geschil tussen een Belgische takeldienst en een Europees transportbedrijf heeft het Hof van Beroep van Gent geoordeeld dat de Belgische rechtbanken rechtsmacht hebben om het geschil te beoordelen. Er werd tevens uitsluitsel gegeven over de exacte rechtsgronden op basis waarvan een Belgische takeldienst een Europese vennootschap kan aanspreken ter vergoeding van haar factuur.